8 مارس 2025- یک مطالعه ی منتشر شده در eClinicalMedicine گزارش داد که کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 با قند خون به خوبی مدیریت شده، ضخامت انتیما بیشتری را در شریان های خاص نسبت به همتایان سالم خود نشان می دهند. در این تحقیق که بر روی 45 کودک مبتلا به دیابت و 37 کودک بدون دیابت انجام شد، محققان از سونوگرافی با فرکانس بسیار بالا برای شناسایی تغییرات اولیه عروقی استفاده کردند و بر نقش حیاتی حفظ نورموگلایسمی در پیشگیری از عوارض قلبی عروقی تاکید نمودند.
نویسندگان تاکید کردند که حفظ نورموگلایسمی برای پیشگیری از بیماری های قلبی عروقی در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1، در کنار نظارت زودهنگام و مداخلات دارویی بالقوه برای فشار خون بالا و چربی خون بسیار مهم است. آنها نیاز به روش‌های حساس را برای شناسایی و ارزیابی تغییرات عروقی در طول زمان، به ویژه در جمعیت کودکان دیابتی که قند خون آنها به خوبی کنترل شده است، مانند گروه مورد مطالعه، برجسته کردند.
محققان خاطرنشان کردند که عوارض قلبی عروقی همچنان یکی از نگرانی های اصلی در دیابت نوع 1 است و آترواسکلروز زودهنگام با افزایش قند خون، فشار خون بالا و دیس لیپیدمی مرتبط است. علیرغم پیشرفت‌ها در مدیریت دیابت، کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 همچنان عوامل خطر قلبی عروقی قابل اصلاح را نشان می دهند که نیاز به استراتژی‌های پیشگیری فردی را برجسته می کند.
برای پرداختن به این موضوع، دکتر Ebba Bergdahl، و همکارانش از گروه پزشکی مولکولی و بالینی درموسسه پزشکی آکادمی Sahlgrenskaدر دانشگاه گوتنبرگ در سوئد، از سونوگرافی با فرکانس فوق العاده بالا (UHFUS) برای تشخیص تغییرات عروقی ظریف در کودکان مبتلا به دیابت با کنترل خوب قند خون استفاده کردند که هدف آن بررسی مداخلات اولیه و نشانگرهای متابولیک با قند خون است.
برای این منظور، محققان یک مطالعه مورد-شاهدی مقطعی را در بیمارستان کودکان کوئین سیلویا در گوتنبرگ سوئد، بر روی کودکان مبتلا به دیابت نوع 1(CWD) با سن 6 تا 15.99 سال با مدت زمان دیابت حداقل پنج سال، انجام دادند. افراد سالم همسان از نظر سن و جنس برای مقایسه وارد این مطالعه شدند. شرکت کنندگان مبتلا به سایر مشکلات پزشکی و بیماری ها، درمان‌های فراتر از انسولین، یافته‌های غیرطبیعی یا مشکل در معاینه از مطالعه حذف شدند.محققان با کمک سونوگرافی با فرکانس فوق العاده بالا،شریان های رادیال، دورسالیس پدیس و کاروتید را ارزیابی کردند. برای ارزیابی تغییرات عروقی و نشانگرهای متابولیک، نمونه‌های خون از بیماران گرفته شد همچنین فشار خون،BMI z-score[1] و داده های گلوکومتریک آنها جمع آوری شد.این مطالعه از 25 فوریه 2019 تا 28 ژوئن 2022 انجام شد و شامل 50 کودک مبتلا به دیابت(CWD) و 41 کودک سالم بود. تجزیه و تحلیل داده ها شامل 45 کودک مبتلا به دیابت(22 دختر، 23 پسر؛ میانگین سنی 12.0 سال) و 37 کنترل سالم (19 دختر، 18 پسر؛ میانگین سنی 11.3 سال) بود.
بر اساس این مطالعه، محققان یافته های زیر را گزارش کردند:
• میانگین هموگلوبین A1c در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 برابر با 6.6%(48.1 میلی مول بر مول) بود.
• نمرات z-شاخص توده ی بدنی و فشار خون دیاستولیک (DBP) درکودکان مبتلا به دیابت نوع 1 بالاتر بود.
• در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 به طور قابل توجهی ضخامت انتیما شریان دورسالیس پدیس، ضخامت ضخامت اینتیما-مدیا(IMT) شریان دورسالیس پدیس و ضخامت انتیمای شریان رادیال در مقایسه با گروه کنترل افزایش داشت.
• در کودکان مبتلا به دیابت نوع 1، ضخامت انتیمای کاروتید با زمان در محدوده ی قند خون هدف(r = -0.47) و زمان در محدوده ی سختگیرانه ی قند خون هدف (r = -0.64) همبستگی منفی داشت، در حالی که با تغییرپذیری گلوکز همبستگی مثبت داشت(r = 0.40).
• زمان در محدوده ی سختگیرانه ی قند خون هدف و HbA1c طولی، قوی ترین عوامل تعیین کننده برایضخامت انتیمایکاروتید درکودکان مبتلا به دیابت نوع 1بودند.
• تشخیص دیابت نوع 1 قوی ترین عامل تعیین کننده ضخامت انتیما در تمام شریان ها بود.
محققان دریافتند که کودکان مبتلا به دیابت نوع 1 که بیماری آنها به خوبی کنترل شده است، تغییرات عروقی زودهنگامی را در شریان های دورسالیس پدیس و رادیال نشان می دهند. تجزیه و تحلیل رگرسیون ارتباط قوی بین ضخامت انتیما و هایپرگلایسمی و تشخیص دیابت نوع 1 را برجسته می کند، که نشان می دهد تغییرات ساختاری شریانی از انتیما منشا می گیرد.
محققان گفتند: "یافته های ما اهمیت حفظ نورموگلایسمی برای جلوگیری از عوارض قلبی عروقی را تقویت می کند و بر نیاز به مطالعات بزرگتر برای تایید این نتایج و بررسی بیشتر پیامدهای بالینی آنها تاکید دارد."
منبع:
https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/children-with-well-managed-type-1-diabetes-show-arterial-changes-research-stresses-early-intervention-144215
[1]نمره Z برای شاخص توده بدنی (BMI) یکی از روش‌های استانداردسازی داده‌ها است که نشان می‌دهد چگونه مقدار BMI یک فرد نسبت به میانگین جمعیتی در یک گروه سنی یا جنسی خاص قرار دارد.
فرمول محاسبه نمره Z به این صورت است: **(مقدار BMI- میانگین BMIجمعیت) ÷ انحراف معیار BMIجمعیت**. اگر نمره Z برابر صفر باشد، به این معنا است که مقدار BMI فرد دقیقاً برابر با میانگین جمعیت است. مقدار مثبت نشان دهنده این است که فرد بالاتر از میانگین است و مقدار منفی نشان می‌دهد که BMI وی کمتر از میانگین است.